थिरमाया खड्काको उमेर ‘१६४ बर्ष’ रहेको खुलासा भए पछि…
‘एक सय ६४’ वर्ष उमेरको मानिस सुन्दा जोकोही अचम्म मान्छन् । खास उमेर प्रस्ट्याउने माध्यम नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र हो । त्यही प्रमाणपत्रमा उल्लेख भएपछि पत्याउनैपर्यो । लिखु गाउँपालिका ९, पोकलीकी थिरमाया खड्का यही प्रमाणको आधारमा १ सय ६४ वर्षकी भइन् ।
उनको नागरिकताअनुसार विसं १९१० सालमा जन्मिएकी हुन् । ५६६४/१५ नम्बर कायम भएको नागरिकतामा उनी जन्मिएको महिना र गते भने उल्लेख गरिएको छैन । साविक पोकली २ की उनको नागरिकता र स्वयं व्यक्तिलाई देखेर सबै अचम्म मान्छन् । उनी अझै घाँसपात, मेला, गोठालो गर्न सक्छिन् ।
खासमा उनले वितरण टोली गाउँ आएको बेला २०४९ मा नागरिकताको प्रमाणपत्र बनाएकी थिएन । टोली प्रमुख हिमलाल सुवेदीले हस्ताक्षर गरेर उनलाई नागरिकता दिएका थिए । त्यतिखेर कसैले वास्ता नगर्दा उनको वास्तविक जन्ममिति छुटेको हो ।
‘नागरिकता बनाउने बेला मैले के भनेँ । उनीहरूले के टिपे, थाहा भएन ।’ थिरमायाले भनिन्, ‘पछि टोली फर्किसकेपछि अरूले हेरेर थाहा पाए । त्यतिखेर ढिला भइसकेको थियो ।’ निरक्षर थिरमायाको वास्तविक उमेर उनलाई नै थाहा छैन । नैनबहादुरकी छोरी भएर नागरिकता लिएको उनका श्रीमान् बितेकै ३० वर्ष भइसक्यो । अनुमानमा उनी ८० वर्षकी भइन् ।
छोराछोरीसँग छुट्टिएर बसेकी उनको घर भूकम्पले भत्काएको छ । टहरामै जीविकोपार्जन चलाउँदै आएकी छन् । नागरिकता सच्याउनका लागि आधार प्रमाणित हुने कागजात चाहिन्छ ।
जन्मदर्ता, एसएलसीको प्रमाणपत्रलगायत प्रमाणित हुने कागजातका आधारमा मात्र नाम, जन्ममितिजस्ता तुटिहरू सच्याउन सकिने सहायक प्रजिअ तिलोचन रिमालले बताए । थिरमायालाई भने उमेर सच्याएर खासै कुनै अर्थ नरहने भएपछि केही चिन्ता छैन । अझ उनलाई वृद्ध भत्ता लिनका लागि बेलैमा सजिलो भयो । ०५४ सालमा नागरिकता पेस गरेपछि निरन्तर भत्ता लिँदै आएकी छन् ।
लिखु गाउँपालिका १ का वडा सचिव पशुपति सुनुवारले थिरमायाको नागरिकताले स्पष्ट रूपमा उमेर खुलेपछि नियमित दिइने गरेको बताए ।
– कन्तिपुरबाट
