किरात राई सांस्कृतिक कलाकार संघले माघ १ गते किराती नयाँ वर्षको अवसरमा भव्यताका साथ यलम्बर जयन्ति मनाउने
कामाण्डौं । किरात राई सांस्कृतिक कलाकार संघले माघ १ गते किराती नयाँ वर्षको अवसरमा भव्यताका साथ यलम्बर जयन्ति मनाउने भएको छ । संघले शनिवार काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरि माघ १ गते यलम्बर जयन्ति मनाउने जानकारी गराएको हो ।
माघ १ गतेबाट यलदोङ (यलम्बर संवत्) ५०८४ शुरु हुने भएकोले सोही दिन यलम्र जयन्ति मनाउन लागिएको संघले जनाएको छ ।
जसअनुसार ललितपुरको नखिपोट खेलमैदानमा किराती नयाँ वर्ष यलदुङ कार्यक्रम गरिनेछ र काठमाडौं उपत्यका बाहिर धनकुटा, उदयपुर,झापा सुनसरी, मोरङ र ओखलढुंगा जिल्लामा संघका जिल्ला शाखाहरुले पौष २९ र माघ १ गते कार्यक्रम आयोजना गर्ने संघका महासचिव पदम थुलुङ राईले बताउनुभएको छ ।
संघद्धारा जारी विज्ञप्ति अनुसार नेपालमा किराती शासनबारे विभिन्न मत भए पनि अहिलेसम्म सर्वमान्य मानिएको १४ औं शताब्दीमा अद्यावधिक र पुनर्लेखन गरिएको गोपाल वंशावली हो । यस वंशावलीमा ३२ पुस्ता किरातहरुको शासन क्रम वर्णन गरिएको छ,’ ‘किरातहरुले आधुनिक नेपालमा १ हजार ९ सय ६३ वर्ष ८ महिना शासन गरेको मानिन्छ ।’
तिनै राजा यलम्बरको स्मृतिमा स्थापित संवत् हो यलदोङ । जसलाई किराती भाषाहरुमा यले तङबे, यलदोङ तथा यलम्बर संवत् भन्ने गरिएको छ । प्रथम किरात हाङ (राजा) यलम्बरलाई आधुनिक नेपालका संस्थापक राजाका रुपमा मानिन्छ । ‘नेपालको व्यवस्थित राज्य निर्माणको जग हाल्ने पहिलो राजा यलम्बर भएकोले राज्यले उहाँको सम्मानका लागि एक दिन सार्वजनिक बिदा दिएर प्रत्येक माघ १ गते यलम्बर जयन्ति मान्नाउनुपर्ने संघका अध्यक्ष शालिक शातासक राईले वताउनुभएको छ ।
संघको धारणा
१. नेपाल देशको संस्थापाक राजाको स्मृतिमा चलेको संबतलाई राष्टिय संबत घोषणा गरी लागु गरियोस् ।
२. प्रथम हाङ यलम्वर राजालाई राष्ट्रिय बिभुति घोषणा गरियोस् ।
३. प्रत्येक माघ १ गतेलाई यलम्वर जयन्ती मनाई राज्यले सम्मानगरी एक दिन सार्बजानिक बिदा गरियोस् ।
४. नेपाल देशको ब्यबस्थित राज्य निर्माणको जग हाल्ने पहिलो राजा यलम्बर नै भएकोले माघ १ गते यलम्वर दिवस मनाइयोस् ।
५. कुनै पनि समुदायको साल र संवत्, भाषा, लिपि, धर्म, संस्कार, संस्कृति, निजि हुदैन यो साझा बिषय हुन्छ सबैले ग्रहण गर्न सक्छन् यल तङ्बे र यलदोङर यलम्बर संवत् पनि साझा हो यसलाई राष्ट्रिय संवतको रुपमा घोषणा गरियोस् ।
