धनकुटाको स्याउले “स्मार्ट उत्पादनको थलो” बन्दै
महिमा योन्जन,धनकुटा । धनकुटा जिल्लाको धनकुटा नगरपालिका ३ स्थित स्याउले क्षेत्र कृषि दृष्टिले अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ।
यहाँको उचाइ, माटोको गुणस्तर र अनुकूल जलवायुले गर्दा विविध प्रकारका फलफूल र तरकारीहरू फलाउन अनुकूल वातावरण छ। विशेष गरी एभोकाडो, सुन्तला, किवी लगायतका मौसमी फलफूल यहाँका किसानहरूले उत्पादन गर्दै आएका छन्।जहाँ पहाडको हरियाली र मौलिकता सँगसँगै गहिरिएको छ ।
त्यहीँको शान्त गाउँ स्याउलेमा एउटा यस्तो आधुनिक कृषि–उद्योग फस्टाइरहेको छ, जसले गाउँको परिचय मात्र बदलेको छैन, स्थानीय रोजगारी, उत्पादन र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा समेत आफ्नो नाम राख्न सफल भएको छ।
यहां स्थापना गरिएको यो एभोकाडो फ्याक्ट्री, बाहिरबाट नेपालमा आएर व्यवसाय सुरु गरेका एक उद्यमशील व्यक्तिको पहलमा सुरु भएको हो। तर, यो केवल एउटा व्यापारिक पहल होइन — यो स्मार्ट सोच र स्थानीय स्रोतको सदुपयोगले बनेको सफल उदाहरण हो।
यस फ्याक्ट्रीले स्याउले तथा वरपरका किसानहरूसँग सहकार्य गर्दै एभोकाडो फलको प्रशोधन सुरु गरेको हो। यहाँ उत्पादन हुने एभोकाडोबाट तेल, सौन्दर्य सामग्री, जुस जस्ता वस्तुहरू बनाइन्छन्, जसको माग अहिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बढ्दो छ।
फ्याक्ट्री एभोकाडोमै सीमित छैन। वर्षभरि स्याउले र वरपरका क्षेत्रहरूमा उत्पादन हुने अन्य मौसमी फलफूल (जस्तै सुन्तला, किवी, अम्बा आदि) को समेत प्रशोधन गरेर क्याचप, जाम, जुस र ड्राइ फलफूल बनाएर निर्यात गर्ने काम हुँदैछ।
यस फ्याक्ट्रीमा अहिले करिब १५–१६ जनाले प्रत्यक्ष रुपमा रोजगारी पाएका छन्। धेरैजसो स्थानीय युवाहरू, महिलाहरू र सीप विकासमा इच्छुक व्यक्तिहरूले यहाँ काम गरिरहेका छन्। तिनीहरूले फ्याक्ट्रीमा आधुनिक मेसिन चलाउनेदेखि प्याकेजिङ, गुणस्तर परीक्षण, र व्यवस्थापनसम्मको सीप सिकेका छन्।
एउटा सामान्य गाउँ भनेर चिनिने स्याउले अहिले “स्मार्ट उत्पादनको थलो” का रूपमा चिनिन थालेको छ। स्थानीय उत्पादनले स्थानीय पहिचान बनाएको यो दृष्टान्त साँच्चै प्रेरणादायी छ। त्यसमाथि, यस फ्याक्ट्रीका उत्पादनहरू अष्ट्रेलिया, बेलायत (UK) लगायतका मुलुकहरूमा निर्यात भइरहेका छन्, जुन नेपालको ग्रामीण उद्योगले विश्व बजारमा पाइला टेकेको सन्देश हो।
स्याउलेको यो एभोकाडो फ्याक्ट्री केवल उत्पादन केन्द्र होइन, प्रेरणाको स्रोत हो — जसले देखाएको छ कि सहि सोच, प्रविधि र लगानीसँगै नेपालको ग्रामीण क्षेत्रले पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छ।
यदि सरकारी सहयोग, तालिम, र बजार प्रवर्द्धन अझै सशक्त पार्न सकियो भने स्याउले मात्र होइन, धनकुटाका अन्य गाउँहरू पनि यस्तै “स्मार्ट कृषि उद्यमको केन्द्र” बन्न सक्छन्।
