बाढीको जोखिम बढ्दै जाँदा सिमामा नेपाल-भारत संयुक्त टोली सक्रिय
सञ्जय मिश्रा,
रौतहट, २१ साउन। अविरल वर्षासँगै लालबकैया र बागमती नदीको जलस्तर बढ्न थाले पछि रौतहटका नदी तटीय क्षेत्र र हुलाकी राजमार्गमा बाढीको जोखिम बढेको छ।
सम्भावित क्षति न्यूनीकरण र तटबन्धको अवस्थाबारे वस्तुगत मूल्याङ्कन गर्न नेपाल–भारत डुबान तथा बाढी व्यवस्थापन संयुक्त समितिले स्थलगत अनुगमन गरेको छ।
बुधबार अपराह्न रौतहटको ईशनाथ नगरपालिका–१ मा समितिको १५औँ बैठक सम्पन्न भएपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिनेश सागर भुसाल, जिल्ला प्रहरी कार्यालय रौतहटका प्रमुख एसपी सिताराम रिजाल, सशस्त्र प्रहरी बल रौतहटका प्रमुख एसपी रामहरि अधिकारी, भारतीय पक्षका समितिका सदस्य सन्दीप कुमार राजन, स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा सम्बन्धित निकायका प्रतिनिधिसहित करिब ८० सदस्यीय टोलीले लालबकैया नदी, तटबन्ध र बाढी प्रभावित क्षेत्रको संयुक्त निरीक्षण गरेको हो।
प्रमुख जिल्ला अधिकारी भुसालका अनुसार निरीक्षणका क्रममा नदीको बहाव, तटबन्धको अवस्था, जोखिमयुक्त स्थान तथा सम्भावित क्षतिको आकलन गरिएको छ। साथै बाढीबाट हुन सक्ने जोखिम न्यूनीकरण, उद्धार तथा पूर्वतयारीका उपाय र दीर्घकालीन संरचनागत सुधारका विषयमा समेत छलफल भएको उनले बताए।
नेपाल र भारत दुवै देशमा फैलिएको लालबकैया नदीको प्रभावलाई ध्यानमा राख्दै नदी व्यवस्थापन, तटबन्ध संरक्षण र डुबान नियन्त्रणमा दुवै देशबीच निरन्तर समन्वय आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरूको निष्कर्ष छ। त्यसका लागि संयुक्त समितिको नियमित बैठक र स्थलगत अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउनु आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
रौतहटका राजपुर, ईशनाथ, राजदेवी, गौरलगायतका क्षेत्र हरेक वर्ष लालबकैया र बागमती नदीको बाढीबाट प्रभावित हुँदै आएका छन्। यस वर्ष पनि लालबकैयाको बहाव बढेपछि हुलाकी राजमार्गका केही खण्ड डुबानमा परेका छन् भने स्थानीय बासिन्दा जोखिम मोलेर आवतजावत गर्न बाध्य छन्।
स्थानीयवासीले नदी नियन्त्रणका लागि दीर्घकालीन योजना कार्यान्वयन, तटबन्धको नियमित मर्मत, वैज्ञानिक नदी व्यवस्थापन तथा हुलाकी राजमार्गलाई बाढी प्रतिरोधी बनाउने गरी स्तरोन्नति गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार हरेक वर्ष दोहोरिने डुबान समस्याको स्थायी समाधानका लागि नेपाल–भारतबीचको प्राविधिक समन्वय र सरकारी प्रतिबद्धता अझ प्रभावकारी हुन आवश्यक छ।
