प्रशासनलाई झुक्याएर बाह्र बिघामा झुला लगाइयाे, दुर्घटना भए जिम्मेवार को ?
सुभाष कायस्थ/जनकपुरधाम, २९ असाेज । गत वर्ष वडा दशैंकै बेला राजदेवी मन्दिर परिसरमा लगाइएको रोटेपिङ झुला दुर्घटना भएदेखि जनकपुरधाममा राेक लगाइएकाे छ ।
झुलाकाे रड भाँचिएपछि झुलामा बसेका ५६ जना श्रद्धालु दर्शनार्थीको ज्यान जोखिममा परेको थियो ।
नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीले ५ घण्टाको निकै लामो मसक्तपछि ज्यान जोखिममा परेका ती श्रद्धालु दशनार्थीहरुको ज्यान जोगाउन सफल भएका थिए ।
त्यसलगतै जनकपुरधाममा अबदेखि वडा दशैं लगायतका मेलामा रोटेपिङ जस्ता झुला र अन्य गतिविधि नगरिने निर्णय गरिएको थियो ।
सो निर्णय विपरित यसपटक फेरि महावीर युवा कमिटिले राजदेवी मन्दिर परिसरमा रोटेपिङ झुला लगाउन खोज्दा स्थानीय प्रशासनद्वारा राेक लगाउने निर्णय गरियाे ।
तर सो निर्णय विपरित स्थानीय प्रशासनलाई झुक्याउंदै राजदेवी मन्दिर परिसरबाट हटाइएको रोटेपिङ लगायतका झुला बारहविघा मैदानमा ठूलठूला आधा दर्जनभन्दा बढी झुला लगाएको छ ।
रामानन्द युवा क्लबले रमाइलाे मेला लगाउने भनी जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाबाट कर्मचारीसंग आर्थिक मिलामताेमा न्यून शुल्क बुझाएर र वृहतर जनकपुर क्षेत्र विकास परिषदद्वारा मिथिला संस्कृतिक उत्थानभन्दै इजाजत लिएका छन् ।
साे इजाजतकाे भरमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय समेतले इजाजत दिएका छन् । तर ती झुलाकाे प्राविधिक चेकजांच, दर्ता र बीमा बारे कसैले साेधखाेज गरेका छैनन् । उपमहानगरलाई सामान्य शुल्क तिरी लाखाैकाे व्यापार गर्ने भएकाे छ ।
श्राेतका अनुसार असाेज ३० गतेदेखि कातिक १० गतेसम्मका लागि एक लाखदेखि १० लाख रूपैयासम्म बढी रकम कमिटीले असुलेका छन् ।
क्लबले ती झुला ठेकेदारहरू नेपालकै र बिमित रहेकाे दाबी गरेका छन् । इजाजत लिंदा मेलामा संचालन गरिने कुनै झुला वा अन्य मनाेरञ्जनात्क क्रियाकलाप गर्नेकाे कागजात बुझाइएकाे छैन ।
सम्बन्धित निकायको अनुमति, दर्ता र बीमाबिनै भारतीय ठेकेदारले सञ्चालन गर्ने यस्ता जोखिमपुर्ण झुला बारहविघा मैदानमा लगाउने भन्ने इजाजत दिने निकायलाई कुनै दुर्घटना भए जिम्मेवारी लिनुपर्ने आलोचना शुरु भइसकेको छ ।
यस्ता जोखिम झुला सञ्चालनका लागि अनुमति दिने निकाय उपमहानगर र वृहत्तरले बिना कुनै प्रक्रिया पु¥याई इजाजत दिएकोमा के आधारमा दिएको भन्ने प्रश्न उठन थालेको छ ।
इजाजत दिने निकायले आफूहरु झुला सञ्चालनको होइन सांस्कृति कार्यक्रमका लागि कसैलाई अवरोध नपुग्ने गरी इजाजत दिएको हो भन्ने दाबी गरिरहेका छन् ।
वृहत्तर क्षेत्र विकास परिषदका प्रशासकीय अधिकृत जितेन्द्र यादवले भने स्थानीय रामानन्द युवा क्लबले बारहविघा मैदानमा मिथिला कला, संस्कृति र भोजनको प्रचार गर्ने उद्देश्यले पर्यटकीय विकासका लागि सांस्कृति कार्यक्रम आयोजनाका लागि माग गरेकोमा जानकी मन्दिर र जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकासँग इजाजत लिई कसैलाई अवरोध नपुग्ने गरी इजाजत दिन भनेका हौं ।
यता जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाले पालिकाकाे नियमानुसार शुल्क लिई इजाजत दिइएकाे बताएका छन् ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाका राजश्व शाखा प्रमुख प्रमेश झाले रामानन्द युवा क्बललाई रमाइलो मेला आयोजना गर्न भनी उचित शुल्क लिई इजाजत दिएको बताएका छन् । तर ती झुलाको प्राविधिक चेकजाँच वा भोलीको दिनमा कुनै दुर्घटना भए जिम्मेवारी र क्षतिपूर्तिको कुरा हो भने रामानन्द युवा क्लबलाई जिम्मेवारी लिनुपर्ने हो बताएका छन् ।
यता प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद लुइटेलले पनि रामानन्द युवा क्लबले मेला आयोजनाका लागि जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका र वृहत्तरको इजाजतसहित आदेश माग गरेकामा यहाँबाट इजाजत दिइएको बताएका छन् ।
हुनत रामानन्द युवा कमिटीका अध्यक्ष आषुताेष झाले आफू सम्बन्धित निकायबाट विधि प्रक्रिया पुरयाएर इजाजत लिइ मेला सञ्चालन गरिरहेकाे दाबी गरेका छन् । उनका अनुसार झुला काठमाडाैकाे ईक दर्तावाल कम्पनीकाे बीमासहित रहेकाे छ ।
तर झुलामा काम गर्ने कामदारहरूका अनुसार ती झुलाहरू भारत बिहारकाे पिन्टु भन्ने ठेकेदारकाे रहेकाे बताएका छन् ।
तीनवटै निकायले सांस्कृतिक कार्यक्रम र मेला आयोजनाका लागि इजाजत दिएको भन्ने दाबी गरिरहँदा ती झुलाले कुनै दुर्घटना भए जिम्मेवारी कसले लिने भन्ने अन्यौल नै छ ।
नेपाल मेला महोत्सव संघको केन्द्रीय समितिले पनि जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषालाई पत्र पठाएर यस्ता गतिविधि राेक्न माग गरिसकेकाे छ ।
