आज अन्तर्राष्ट्रिय सहनशीलता दिवस, बिभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइदैँ
काठमाडाैं, ३० कार्तिक । आज अन्तर्राष्ट्रिय सहनशीलता दिवस । हरेक वर्ष नोभेम्बर १६ तारिखका दिन विश्वभर मनाइन्छ। समाजमा आपसी सम्मान, विविधताको स्वीकार र शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वको प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिन्छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक संगठन (युनेस्को) ले सन् १९९५ लाई 'सहनशीलताको वर्ष' घोषणा गरेको थियो। सोही वर्षको नोभेम्बर १६ मा युनेस्कोका सदस्य राष्ट्रहरूले 'सहनशीलताका सिद्धान्तहरूको घोषणापत्र' पारित गरे। त्यसको एक वर्षपछि सन् १९९६ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले प्रस्ताव पारित गर्दै हरेक वर्ष नोभेम्बर १६ लाई अन्तर्राष्ट्रिय सहनशीलता दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको हो।
विश्वमा बढ्दो असहिष्णुता, घृणा, भेदभाव, कट्टरपन्थ र हिंसालाई न्यूनीकरण गर्दै फरक धर्म, संस्कृति, भाषा, विचार र पहिचान भएका मानिसहरूबीच सद्भाव कायम राख्नु यसको मुख्य ध्येय हो।
युनेस्कोको घोषणापत्रअनुसार सहनशीलता भन्नाले केवल अरूको विचार सहनु मात्र होइन, बरु विश्वका विविध संस्कृति, अभिव्यक्ति र मानवताका विभिन्न रूपहरूलाई सम्मान गर्नु, स्वीकार गर्नु र तिनको कदर गर्नु हो। यो ज्ञान, खुलापन, संवाद र विवेकको स्वतन्त्रताबाट पोषित हुन्छ।
यसै दिवसको अवसर पारेर युनेस्कोले हरेक दुई वर्षमा सहनशीलता र अहिंसाको प्रवर्द्धनमा विशिष्ट योगदान पुर्याउने व्यक्ति वा संस्थालाई 'युनेस्को-मदनजित सिंह पुरस्कार' प्रदान गर्दछ। सन् १९९५ मा भारतीय कलाकार तथा कूटनीतिज्ञ मदनजित सिंहको सहयोगमा यो पुरस्कार स्थापना गरिएको थियो।
नेपालको सन्दर्भमा महत्त्व: बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक विशेषता भएको नेपालजस्तो मुलुकका लागि यो दिवसको विशेष महत्त्व छ। सामाजिक सद्भाव, धार्मिक सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकतालाई बलियो बनाइराख्न यस दिवसले सकारात्मक सन्देश दिन्छ।


