अभिच्युरी

फुटबलका ‘ड्राइभर’ दीपेन्द्र धिमालले सदैका लागि  मैदान छाडे, अमर सम्झना छाडेर गए
बलसँगै दौडिएको एउटा जीवन, जसले उर्लाबारीको फुटबललाई पुस्तौँसम्मको विरासत दियो

तेजन खड्का/दिपक बास्तोला
कहिलेकाहीँ कुनै मानिसको मृत्यु एउटा व्यक्तिको जीवनको अन्त्य मात्र हुँदैन, एउटा युगको अन्त्यजस्तै हुन्छ। दीपेन्द्र धिमालको निधन उर्लाबारीको फुटबलका लागि त्यस्तै एउटा क्षण बनेको छ।

फुटबलको मैदानमा बलसँगै दौडिने उहाँको त्यो परिचित आकृति अब देखिने छैन। विपक्षीलाई छलाउँदै अघि बढ्ने ती पाइला अब मैदानमा चल्ने छैनन्। साथीहरूलाई सटीक पास दिने ती खुट्टा अब बलसँग खेल्ने छैनन्।

तर उहाँले छाडेर गएको बाटो भने अझै खुला छ।

साथीहरूले मायाले दिएको एउटा उपनाम थियो-‘ड्राइभर’। बललाई नियन्त्रणमा लिएर मैदानको एक छेउबाट अर्को छेउसम्म पुर्‍याउने उहाँको शैलीका कारण पाएको यो नाम अन्ततः उहाँकै परिचय बन्यो।

आज त्यो ‘ड्राइभर’ मैदानमा हुनुहुन्न। तर उहाँले हाँकेको उर्लाबारीको फुटबल अझै अघि बढिरहेको छ।

मैदानबाट सुरु भएको यात्रा

पिता लालु धिमाल र माता नापी धिमालको कोखबाट २०२५ सालमा मोरङको उर्लाबारी–६ मा जन्मिएका दीपेन्द्र धिमालको जीवन फुटबलसँगै जोडियो।

सानै उमेरदेखि फुटबलप्रति गहिरो लगाव राख्ने उहाँले स्थानीय मैदानबाट आफ्नो यात्रा सुरु गर्नुभयो। खेल्दै जाँदा उहाँको प्रतिभाले उर्लाबारीको सीमाना नाघ्यो।

पश्चिम बंगालको चर्चित इस्ट बंगाल, भुटानको थिम्पु टिम, जनकपुर चुरोट कारखाना टिम हुँदै थ्रीस्टार क्लब, ललितपुरसम्म उहाँले फुटबल खेल्नुभयो।

त्यो समय उहाँ खेलाडी हुनुहुन्थ्यो। मैदानमा आफ्नो पहिचान बनाउन दौडिरहनुभएको थियो। तर उहाँको वास्तविक योगदान खेलाडी जीवनपछि अझ फराकिलो भयो।

आफूले खेल्नुभन्दा अरूलाई खेलाउनुभयो । उहाँसँगै फुटबल खेलेका धेरै साथी अवसरको खोजीमा देश–विदेश पुगे। दीपेन्द्र भने आफ्नै माटोमा बस्नुभयो।

उर्लाबारीलाई छाडेर जानुभएन।

बरु आफूले पाएको अनुभव यहीँका नयाँ पुस्तालाई बाँड्नुभयो। टोलस्तरका साना प्रतियोगितादेखि गोल्डकपसम्म आयोजना गर्न सक्रिय हुनुभयो। स्थानीय खेलाडी र युवालाई प्रतियोगिता आयोजना गर्न प्रेरित गर्नुभयो। फुटबललाई केवल खेलका रूपमा होइन, युवालाई अनुशासन, एकता र सम्भावनासँग जोड्ने माध्यमका रूपमा लिनुभयो।

सायद यही कारण हो-उहाँ आफैँले खेलेका खेलभन्दा उहाँले तयार पार्न सहयोग गरेका खेलाडीहरूको कथा आज लामो छ।

महिला फुटबलको एउटा पुस्ता

उर्लाबारीको महिला फुटबल कमजोर हुँदै गएको समय थियो। त्यही बेला प्लान नेपालसँगको सहकार्यमा आम्बाडी र बयरबनको रमाइलोमा महिला फुटबल प्रशिक्षण क्याम्प सञ्चालन गरियो। ती प्रशिक्षण क्याम्प धेरै किशोरीका लागि फुटबलको पहिलो ढोका बने।

गंगा गुरुङ, जमुना गुरुङलगायत खेलाडी नेपाली राष्ट्रिय टोलीसम्म पुगे। लीला लामगादे, रिता मगर, कविता धिमाल, बिमला लिम्बूलगायतका खेलाडी तथा राष्ट्रिय टोली र ए–डिभिजन क्लबमा पुगेका धेरै खेलाडीको यात्रामा दीपेन्द्र धिमालको प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष योगदान जोडिएको छ।

नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीकी कप्तान एञ्जिला तुम्बापोसहित थुप्रै खेलाडीको फुटबल यात्रामा समेत उहाँको योगदान स्मरण गरिन्छ। यस अर्थमा दीपेन्द्र केवल पूर्वखेलाडी हुनुहुन्नथ्यो। उहाँ खेलाडी उत्पादन गर्ने अभियानका एक महत्वपूर्ण अभियन्ता हुनुहुन्थ्यो।

नेतृत्वमा पुगेको ‘ड्राइभर’

फुटबलमा उहाँको यात्रा मैदानमा मात्र रोकिएन। उर्लाबारी फुटबल क्लबको स्थापनादेखि अध्यक्षको जिम्मेवारी, उर्लाबारी युवा क्लबको संस्थापकको भूमिका तथा विभिन्न सामाजिक र खेलकुद संस्थामा उहाँको सक्रियता रह्यो। मोरङ जिल्ला फुटबल संघको सदस्य हुँदै दुई कार्यकाल महासचिव र तीन कार्यकाल अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो।

स्थानीय मैदानमा बल बोकेर दौडिएको व्यक्ति जिल्ला फुटबलको नेतृत्वमा पुग्यो। त्यसपछि उहाँको यात्रा अझ माथि पुग्यो। अखिल नेपाल फुटबल संघ ९एन्फा० को कोशी प्रदेशबाट निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यका रूपमा समेत उहाँले जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो। यसरी एउटा स्थानीय खेलाडीको यात्रा नेपाली फुटबलको केन्द्रीय नेतृत्वसम्म पुग्यो।

तर पदभन्दा ठूलो उहाँको परिचय थियो—फुटबलप्रतिको निरन्तर समर्पण।

सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति- खेलाडी

दीपेन्द्र धिमालले धनसम्पत्ति कति जोड्नुभयो भन्ने हिसाब सायद इतिहासले राख्ने छैन। तर उहाँले कति खेलाडीलाई मैदानमा ल्याउनुभयो, कति युवालाई सपना देखाउनुभयो र कति खेलाडीलाई आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसर दिलाउनुभयो- त्यो हिसाब उर्लाबारीको फुटबलले राख्नेछ। उहाँले आफ्नो खुट्टाबाट गुडाएको बलभन्दा धेरै महत्वपूर्ण कुरा थियो—अर्काको खुट्टामा बल पुर्‍याउनु।

आफू खेलाडी हुँदा जितका लागि दौडिनुभयो। खेलाडीबाट बाहिरिएपछि अरूको जितका लागि दौडिनुभयो। यही नै उहाँको जीवनको सबैभन्दा ठूलो परिचय बन्यो।

अब आवाज आउने छैन

अब कुनै मैदानको छेउमा उभिएर उहाँले खेलाडीलाई हौसला दिएको दृश्य देखिने छैन। अब फुटबलका विषयमा उहाँसँग लामो बहस हुने छैन। अब नयाँ खेलाडी मैदानमा आउँदा उसमा सम्भावना खोज्ने ती आँखाहरू देखिने छैनन्। तर उहाँले देखाएको बाटोमा खेलाडीहरू दौडिरहेका हुनेछन्।

कुनै दिन उर्लाबारीको मैदानबाट अर्को खेलाडी राष्ट्रिय टोलीमा पुग्दा, कुनै किशोरीले राष्ट्रिय जर्सी लगाउँदा, कुनै युवा ए–डिभिजन क्लबमा अनुबन्धित हुँदा—त्यहाँ दीपेन्द्रले गरेको योगदानको एउटा अंश अवश्य भेटिनेछ। किनकि मानिसको शरीर समाप्त हुन्छ, तर उसले निर्माण गरेको विरासत समाप्त हुँदैन।

एउटा ‘ड्राइभर’को अन्तिम यात्रा

दीपेन्द्र धिमालको जीवन फुटबलको एउटा लामो खेलजस्तै थियो। पहिलो हाफमा उहाँ खेलाडी हुनुहुन्थ्यो। दोस्रो हाफमा प्रशिक्षक, आयोजक र संगठक। र अन्तिम चरणमा नेतृत्वकर्ता। अब त्यो खेल सकिएको छ। तर स्कोरबोर्डमा उहाँको योगदान मेटिएको छैन।

उर्लाबारीको फुटबल इतिहास पल्टाउँदा एउटा नाम फेरि–फेरि आउनेछ- दीपेन्द्र धिमाल।

साथीहरूले मायाले दिएको ‘ड्राइभर’ उपनाम अब एउटा स्मृति बनेको छ। तर त्यो स्मृति केवल एउटा व्यक्तिको सम्झना होइन, एउटा पुस्ताले देखेको, भोगेको र पाएको फुटबल यात्राको सम्झना हो। बल बोकेर मैदानमा दौडिएको त्यो ‘ड्राइभर’ अब रोकिएको छ। तर उहाँले अघि बढाएको बल रोकिएको छैन। उहाँले देखाएको बाटो रोकिएको छैन।

उहाँले जन्माएको सपना रोकिएको छैन।  पेटको क्यान्सरको उपचार गराइरहनु भएका अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ ९एन्फा० का केन्द्रीय सदस्य दीपेन्द्र धिमालको बिहीबार बिहान आफ्नै निवास मोरङको उर्लाबारीमा निधन भएको छ । धिमाल केही दिनअघिमात्र भारतको हैदराबादबाट उपचार गरी घरमा आराम गरिरहनु भएको थियो । पारिवारिक स्रोतका अनुसार उहाँ छैटो पटक किमोथेरापी गराएर घर फर्किनुभएको थियो ।

मोरङ जिल्ला फुटबल सङ्घको निरन्तर तीन कार्यकाल अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाल्नु भएका ६१ वर्षीय धिमाल पछिल्लो साधारण सभाबाट एन्फा केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको थियो । दीपेन्द्र धिमाल मैदानबाट विदा हुनुभयो, तर उर्लाबारीको फुटबलबाट कहिल्यै विदा हुनुहुने छैन। उहाँका पाइला अब मैदानमा सुनिने छैनन्,
तर उहाँका पदचाप उर्लाबारीको फुटबल इतिहासमा लामो समयसम्म सुनिइरहनेछन्।

भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली।
हार्दिक श्रद्धासुमन।